رفتن به محتوای اصلی
دوشنبه ۲۳ تیر ۱۳۹۹
.

دسته بندی اخبار

دسته بندی عمومی

اینترنت چینی در مصاف با اینترنت آمریکایی

اینترنت چینی در مصاف با اینترنت آمریکایی

الگوی پیاده‌سازی نظام اینترنت در جهان، در حال حاضر الگویی بهره گرفته از زیرساخت‌های آمریکایی و بعضاً چینی است و به‌نوعی، این انحصار در دست غرب قرار دارد. همین مسئله سبب شده است تا وابستگی به فضای اینترنت آمریکایی، در دنیای امروز به‌شدت افزایش پیدا کند. این مسئله در دنباله خود، رشد گسترده تهدیدات و افزایش خسارت‌های مادی و معنوی را به همراه داشته و سبب شده است تا نفوذ ایالات‌متحده در فضای سایبری جهان، افزایش چشم‌گیری پیدا کند.

از سوی دیگر، برخی کشورهای دیگر دنیا، نظیر چین، به مقابله با این الگوی آمریکایی پرداخته و به پیدایش یک اینترنت چینی فکر کرده‌اند. البته، ذات فضای اینترنت، به‌صورت کلی، بومی‌سازی نخواهد شد؛ چرا که اساساً اینترنت، مجموعه‌ای متشکل از فضای سایبری کلی جهان است؛ اما ساخت یک اینترانت داخلی برای برقراری ارتباطات، حداقل در داخل هر کشوری، می‌تواند تا حد زیادی از تهدیدات بین‌المللی موجود علیه یک کشور بکاهد.

بهره‌مندی از یک الگوی آمریکایی برای استفاده از اینترنت، سبب خواهد شد چارچوب فکری این کشور در دنیا، به‌عنوان چارچوب اصلی و نظام‌نامه فکری اصلی شناخته شود، موضوعی که قطعاً به مذاق هیچ کشوری در جهان خوش نخواهد آمد. به باور کارشناسان، آمریکا به دنبال تلقین نظام‌نامه فکری موردنظر خود در سراسر جهان و توسعه سبک زندگی آمریکایی در تمام جوامع بشری است و همین موضوع سبب شده است تا کشورهایی نظیر چین و روسیه، به فکر راه‌اندازی یک اینترنت، مطابق با سلایق و نیازهای خود باشند.

 

آیا چینی‌ها، به فکر سیطره بر اینترنت جهان هستند؟

 

برای نزدیک به پنج دهه، ایالات‌متحده آمریکا، زمام کنترل و پیشبرد اینترنت را در دست داشته است. شاید تا چند سال پیش، هیچ کشوری به خود چنین اجازه‌ای را نمی‌داد که به محدوده تصمیم سازی اینترنت جهانی نیز نزدیک شده و به فکر تغییر چارچوب‌ها و قواعد در این حوزه باشد. بااین‌حال و به باور بسیاری از کارشناسان، امروزه ایالات‌متحده کرسی رهبری فضای سایبری را به چین باخته است. از چند سال پیش، رئیس‌جمهور جمهوری خلق چین از تعریف و تدوین چشم‌اندازی برای تبدیل چین به یک ابرقدرت سایبری خبر داده است، زویایی که به اذعان بسیاری از نهادهای بین‌المللی، در حال تبدیل‌شدن به یک واقعیت است.

 در حال حاضر، تعداد افرادی که در چین به اینترنت دسترسی دارند، از هر کشور دیگری بیشتر است. بر اساس برخی آمار منتشرشده در رسانه‌های جهانی، بیش از ۸۰۰ میلیون چینی از جمعیت حدوداً یک‌میلیاردی این کشور، به اینترنت دسترسی دارند که یک موفقیت بزرگ برای این کشور محسوب می‌شود. با تمام این اوصاف، چین درصدد است تا با تدوین مقررات نظارتی بومی، نوآوری‌های فناورانه و سیاست‌گذاری خارجی، یک سامانه‌ی دفاع سایبری رسوخ ناپذیر بسازد تا به کمک آن جای پای خود را در حکمرانی بر اینترنت محکم‌تر کند، شرکت‌هایی در قد و قواره‌ی شرکت‌های بزرگ جهانی در دامان خود پرورش دهد و دست‌آخر پیش‌قراول فناوری‌های پیشرفته در جهان باشد.

 

رؤیای شی چیست؟

 

شی جینگ پینگ، از زمانی که قدرت را در جمهوری خلق چین بر عهده گرفت، اعلام کرد که اینترنت در زمامداری وی بر این کشور پهناور، نقش ویژه‌ای دارد. امروزه چینی‌ها، تقریباً در همه ابعاد این شبکه بین‌المللی وارد شده‌اند و در تلاش هستند به قدرتی بلامنازع در عرصه‌هایی نظیر دفاع سایبری، هوش مصنوعی و مواردی دیگر ازاین‌دست تبدیل شوند.

تفکر تبدیل‌شدن به یکی از ابرقدرت‌های سایبری در جهان، برای مقامات چینی، جزو اولویت‌های امنیت آن‌ها محسوب می‌شود و رسیدن به این موضوع، اهمیت ویژه‌ای در فرهنگشان دارد. آن‌ها به دنبال آن هستند که یک اینترنت هماهنگ داشته باشند و از طریق آن، بتوانند افکار عمومی مردم این کشور را هدایت کنند، از حکمرانی خوب پشتیبانی و دست‌آخر، رشد اقتصادی را تقویت کنند.

یکی دیگر از تفکرات مثبت و امیدوارکننده چینی‌ها در فضای سایبری، کاهش وابستگی به تأمین‌کنندگان خارجی برای تجهیزات مخابراتی و دیجیتالی است. آن‌ها امیدوارند که بتوانند در آینده‌ای نزدیک در فناوری‌های پیشرفته‌ای همچون هوش مصنوعی، رایانش کوانتومی و رباتیک، یکه‌تاز جهان باشند.

سومین مسئله‌ای که چینی‌ها در دستور کار خود قرار داده‌اند، توسعه و تقویت شدید توان سایبری و مقابله با تهاجم‌های خصمانه علیه فضای سایبری این کشور است. به باور چینی‌ها، حملات سایبری، بخش‌های مختلفی در این کشور، نظیر بخش‌های اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی را هدف قرار می‌دهد و این موضوع، ثبات اقتصادی و سیاسی آن‌ها را به خطر انداخته است. همین موضوع سبب شده است تا ارتش چین، تقویت توان سایبری را در دستور کار خود قرار دهد.

چهارمین و آخرین اولویت چین، ترویج حاکمیت سایبری به‌عنوان یک اصل در سازمان‌دهی حکمرانی بر قلمرو اینترنت است؛ اصلی که با ادعای چندین و چندساله ایالات‌متحده، مبنی بر پشتیبانی از اینترنت جهانی و آزاد، در تضاد آشکار قرار دارد. گرچه بر اساس بسیاری از اسناد متقنی که تا به امروز به دست آمده است، این حرف ایالات‌متحده، تنها در حد یک شعار بوده و رنگ و بویی از واقعیت نبرده است.

 مطابق اظهارات شی جین پینگ، حاکمیت سایبری به معنای حق کشورها برای انتخاب آزادانه‌ی مسیر خود برای توسعه فضای سایبری، تدوین مدل قانون‌گذاری و سیاست‌گذاری عمومی برای نظارت بر اینترنت و مشارکت برابر در مدیریت فضای سایبری بین‌المللی است. تصور سیاست‌مداران چینی از آینده، ظهور اینترنت‌های ملی است که نظارت دولتی بر آن‌ها با حقوق حاکمیتی دولت‌ها توجیه می‌شود. آن‌ها همچنین می‌خواهند که مدل کنونی حکمرانی بر وب که در آن زمام امور در اختیار بخش خصوصی است و از پشتیبانی ایالات‌متحده و هم‌پیمانانش برخوردار است، کنار گذاشته شود.

 به‌زعم چینی‌ها این مدل، زمینه را برای تسلط هرچه بیشتر شرکت‌های فناوری و سازمان‌های جامعه مدنی غربی بر اینترنت فراهم کرده است. سیاست‌گذاران چینی مدعی هستند که اگر سازمان ملل نقش پررنگ‌تری در حکمرانی بر وب ایفا کند، حرف‌های بیشتری در حوزه‌های رگولاتوری فناوری اطلاعات و تدوین قوانینی جهانی برای مدیریت فضای سایبری خواهند داشت.

البته برخی کارشناسان، این مدل حکمرانی چینی‌ها در فضای سایبری را، یک مدل تهاجمی قلمداد کرده و معتقدند چین، به دنبال تسلط کامل بر فضای اینترنت بین‌المللی و داخلی خود است؛ اما نکته قابل‌تأمل در فضای اینترنت چین، این موضوع را ثابت می‌کند که چینی‌ها، علاوه بر کنترل فضای اینترنت این کشور بر طبق اصول و قواعد خودشان و مقابله مؤثر با نفوذ و لجن پراکنی غربی‌ها در فضای اینترنت، موفق شده‌اند مردم کشورشان را بهره‌مند از اغلب فرصت‌های فضای اینترنت کرده و تهدیدات آن را به حداقل برسانند.

برای مثال در مارس ۲۰۱۷ دولت به تنسنت (Tencent)‌، دومین غول بزرگ دیجیتال چین و دیگر شرکت‌های فناوری دستور داد تا میزبانی وب‌سایت‌های دارای محتوای مرتبط با تاریخ، روابط بین‌الملل و مسائل نظامی را متوقف کنند. چند ماه بعد نیز طی نوزدهمین کنگره ملی حزب کمونیست چین، تنسنت، شرکت جست‌وجوی اینترنتی بایدو (Baidu) و سایت میکروبلاگینگ ویبو (Weibo) به دلیل آنچه میزبانی محتوای ممنوعه خوانده شده بود، جریمه شدند.

 علاوه بر این، مقامات رسمی به شرکت‌های مخابراتی دستور دادند تا شبکه‌های خصوصی مجازی یا همان وی پی ان ها را که به طور گسترده‌ای توسط کسب‌وکارهای چینی، کارآفرینان و دانشگاهیان برای دور زدن سانسورها و فیلترینگ دولتی استفاده می‌شد، مسدود کنند. حتی شرکت‌های غربی نیز نتوانستند از اجرای این سیاست سرباز بزنند و برای نمونه، اپل اقدام به حذف وی‌پی‌ان‌ها از نسخه‌ی چینی اپ استور خود کرد. پکن همچنین اعلام کرد که تدوین قوانین نظارتی جدیدی را برای محدود کردن هر چه بیشتر ناشناسی (anonymity) در فضای آنلاین در دستور کار خود قرار داده و درصدد است تا متصدیان انجمن‌های آنلاین را در برابر رفتار اعضایشان راسا مسئول بداند.

سیاستمداران چین بر این باورند که بهبود شاخص‌های امنیت ملی در گرو دستیابی به خودکفایی در فناوری است. ازاین‌رو، چندان جای تعجب نیست که حمایت از دانش و فناوری در رأس برنامه‌ی پنج‌ساله‌ی توسعه این کشور که از ابتدای سال ۲۰۱۶ اجرایی شده، قرار داشته باشد. سرمایه‌گذاری چین در تحقیق و توسعه از سال ۱۹۹۹ هرسال به‌طور متوسط ۲۰ درصد افزایش یافته است. در حال حاضر، این کشور نزدیک به ۲۲۳ میلیارد دلار در بخش تحقیق و توسعه سرمایه‌گذاری کرده که تقریباً برابر با ۲۰ درصد از کل هزینه‌کرد تحقیق و توسعه در جهان است. هرروزه دانشجویان بیشتری با تحصیلات علمی و مهندسی از دانشگاه‌های چین، فارغ‌التحصیل می‌شوند و در سال ۲۰۱۸ این کشور توانسته ازنظر تعداد کل مقالات علمی منتشرشده، ایالات‌متحده را پشت سر بگذارد.

 

چین می‌خواهد در فناوری ۵G، یک استاندارد ساز باشد

 

علاوه بر این، چین در تلاش است تا در موج بعدی نوآوری به‌ویژه در نسل پنجم سامانه‌های مخابراتی سیار یا ۵G ازجمله تدوینگران استانداردهای بین‌المللی باشد. این فناوری، سرعت بسیار بیشتری را در اختیار کاربران اینترنت موبایل می‌گذارد و کاربردهای کاملاً نوینی را برای دستگاه‌های متصل به اینترنت تعریف می‌کند. برای بسیاری از سردمداران چینی، موقعیت کنونی چین در بازار تقسیم‌کار جهانی همانند یک دام است. شرکت‌های خارجی از محل حقوق مالکیت معنوی خود سودهای کلانی به جیب می‌زنند و شرکت‌های چینی صرفاً با تولید و مونتاژ محصولات الکترونیکی به سودهای ناچیز قناعت کرده‌اند.

 

طی دهه‌ی اخیر، چین روزبه‌روز بر مهارت، خبرگی و شمار هیئت‌هایی که به سازمان‌های استانداردسازی روانه کرده، افزوده است. چین در زمان تدوین استانداردهای نسل سوم و چهارم سامانه‌های سیار مخابراتی، غایب بزرگ میدان بوده است؛ اما این بار نمی‌خواهد از قافله جا بماند. در سال ۲۰۱۶، هواوی، بزرگ‌ترین شرکت مخابراتی چین، دو برابر بیشتر از هر شرکت دیگری به وین نماینده فرستاد تا بتواند در تعریف استانداردهای نسل پنجم سامانه‌های مخابراتی سیار، یکه‌تاز میدان باشد.

 

الگوبرداری مناسب، می‌تواند ما را به اهداف بلندمان برساند

 

بارها و بارها بر این موضوع تأکید شده است که الگوبرداری مناسب از رفتار کشورهای جهان در زمینه‌های مختلف، به‌هیچ‌عنوان به معنای کپی‌برداری از یک موضوع نیست، بلکه باید بتوان هر چیزی را با نیاز کشور، همسان‌سازی نمود. در زمینه فناوری اینترنت، این موضوع به‌وضوح خود را نشان می‌دهد. چین این موضوع را در عمل ثابت کرده است که لزومی ندارد برای عقب نماندن از فناوری‌های جهان، فضای کشور را به‌صورت مطلق در اختیار دشمن قرار داد.

اخبار مختلفی که از گوشه‌کنار این کشور پهناور به گوش می‌رسد، حاکی از آن است که صاحبان شرکت‌های بزرگ فناوری و محصولات وابسته در جهان، درنهایت مجبور شده‌اند با الگوی موردنظر پکن در زمینه تولید محصولات کنار بیایند تا بتوانند مجوز حضور در این کشور را دریافت کنند.

بار دیگر بر این موضوع تأکید می‌شود که برخی مفاهیم در فضای امروز جهان، بومی پذیر نیستند و اینترنت، یکی از این مفاهیم است، اما نکته موردنظر، تلاش برای بومی‌سازی تجهیزات وابسته به این فضا و راه‌اندازی یک شبکه اینترانت داخلی، برای جلوگیری از خروج اطلاعاتی است که اساساً، نیازی به خروج آن‌ها از کشور وجود ندارد.

بسیاری از کشورهای جهان، به این موضوع پی برده‌اند که وابستگی به ایالات‌متحده آمریکا در زمینه فضای سایبری و اینترنت، به ضرر امنیت ملی آن‌ها است و نمی‌توان به این کشور در تأمین آینده اینترنت امیدوار بود. همین موضوع سبب شده است تا این کشورها، گام‌هایی را برای خودکفایی در زمینه اینترنت برداشته و تا حدی که در توان دارند، به یک نقطه از جهان در این زمینه، وابسته نباشند.

گرچه نمی‌توان به‌صورت صددرصدی بر این موضوع اصرار ورزید که الگوی مورداستفاده چین در فضای سایبری، الگوی مناسبی برای کشور ما یا هر کشور دیگری است، اما می‌توان با اطمینان کامل گفت که قطعاً این الگو، از مدلی که آمریکایی‌ها برای اینترنت جهان تدارک دیده‌اند، دارای مزایای بیشتری است و صدالبته، نیاز به همسان‌سازی با نیازهای ما را نیز دارد.

وابستگی کشور و زیرساخت‌های آن به فضای سایبری، هرروز بیشتر از قبل می‌شود و این موضوع، ضرورت تبیین هر چه سریع‌تر یک الگوی مناسب برای ساماندهی فضای سایبری را به ما گوشزد می‌کند، ازاین‌رو، از نهادهای متولی در زمینه فضای مجازی، این انتظار وجود دارد که هر چه سریع‌تر، نسبت به تدوین راهبرد ملی ساماندهی فضای سایبری اقدام کرده و با هماهنگی و هم‌افزایی ملی، آن را اجرایی نمایند.

 

۴۹