رفتن به محتوای اصلی
دوشنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۷
.

دسته بندی اخبار

دسته بندی عمومی

تلگرام طلایی و امنیت، سؤالاتی بی‌پاسخ و جواب‌هایی مبهم!

پاپسا گزارش می‌دهد

تلگرام طلایی و امنیت، سؤالاتی بی‌پاسخ و جواب‌هایی مبهم!

از مدت‌ها قبل از فیلتر شدن تلگرام و حرف‌وحدیث‌هایی که پیرامون آن در شبکه‌های مختلف اجتماعی دست‌به‌دست می‌شد، نام نسخه‌ای غیررسمی از تلگرام، در بین مردم و کاربران این پیام‌رسان می‌چرخید. موبوگرام، با چهره‌ای متفاوت از تلگرام آشنا، در فروشگاه‌های نرم‌افزار، توسط کاربران دانلود می‌شد و به دلیل کاربردهای کمی متفاوتش با تلگرام، به محبوبیت دست‌یافته بود. معروف‌ترین ویژگی این پیام‌رسان، استفاده از قابلیت روح بود و این مسئله، سبب شد تا به یک نرم‌افزار پرکاربرد تبدیل شود.

رفته‌رفته، این نسخه‌های فرعی تلگرام، بیش از گذشته بین مردم و کاربران رواج پیدا کردند و هرروز، شاهد انتشار یک نسخه از این پیام‌رسان، در فضای اینترنت بودیم. با فیلتر شدن رسمی این پیام‌رسان در اردیبهشت‌ماه امسال، چندین نسخه از تلگرام‌های غیررسمی، به‌صورت ویژه، منتشر شدند و تقریباً، جایگزین تلگرام اصلی در میان خیل عظیمی از کاربران شدند.

این بار، هاتگرام و تلگرام طلایی بودند که روی کار آمدند و موفق شدند در مدت‌زمان کوتاهی، از محبوبیت بالایی نیز برخوردار شوند تا جایی که در یک آمار غیررسمی، اعلام شد که تلگرام طلایی، حدوداً ۳۰ میلیون کاربر تلگرام را به سمت خود جذب کرده است.

این دو نسخه غیررسمی تلگرام، دیگر نیازی به استفاده از فیلترشکن ندارند و تقریباً همه خدماتی را کاربران با استفاده از بستر تلگرام دریافت می‌کردند، از این طریق نیز در اختیار خواهند داشت. تنها تفاوت این پیام‌رسان‌ها با نسخه اصلی، این بود که دسترسی به برخی کانال‌های ضد اخلاقی، سیاسی و دروغ‌پراکن در این نسخه، مسدود شده است و به عبارتی، فیلترینگ، به شکل دیگری، در حال انجام می‌باشد.

 

پاس‌کاری تلگرام طلایی و هاتگرام بین نهادهای مختلف

 

فعالیت این دو نسخه غیررسمی از پیام‌رسان تلگرام، اعتراض شدید برخی مقامات کشور را در پی داشت. عبد الصمد خرم‌آبادی، معاون دادستان و دبیر کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه، ضمن تأکید بر اینکه هاتگرام و تلگرام طلایی، پیام‌رسان نیستند، دراین‌باره مدعی شد: «آن‌ها درواقع دو فیلترشکن داخلی با مدیریت واحد هستند که به‌طور غیرقانونی و برخلاف دستور قضایی، با امکانات وزارت ارتباطات دسترسی کاربران ایرانی را به شبکه اجتماعی فیلترشده "تلگرام" فراهم می‌کنند. به نظر می‌رسد یکی از عللی که مدیر تلگرام به فیلتر آن در ایران اعتراض نکرد، این است که برخی از مسئولان فضای مجازی کشور اجازه دادند هات‌گرام و طلا گرام فیلتر تلگرام را دور بزنند و مانع از مهاجرت ۷۰ درصد کاربران ایرانی به پیام‌رسان‌های داخلی شوند و از این طریق برای تلگرام زمان خریده‌اند.» البته تنها مخالف این دو نسخه از تلگرام، دادستانی نبود و مدیران سایر پیام‌رسان‌های داخلی نیز نسبت به این موضوع، اعتراضات خود را بیان کردند. محمدرسول کاظمی؛ مدیر پیام‌رسان آی‌گپ، بعد از صحبت‌های خرم‌آبادی، سازندگان هاتگرام و تلگرام طلایی را، به توسعه فیلترشکن و بهره‌گیری از امکانات یک شرکت دانش‌بنیان، برای ادامه بهره‌برداری از تلگرام محکوم کرد.

از سویی، پاس‌کاری پذیرش مسئولیت تلگرام طلایی بین مسئولین، بر سردرگمی‌ها در بین کاربران، مبنی بر استفاده کردن یا نکردن آن‌ها افزوده است. چندی پیش، یکی از نمایندگان مجلس، به نقل از وزیر اطلاعات، مدعی شد که این وزارت خانه، مسئولیت تلگرام طلایی را پذیرفته است، ادعایی که از جانب هیچ نهاد مسئولی نیز مورد تائید قرار نگرفت.

 

تلگرام طلایی، کپی حرفه‌ای تلگرام و ضعف در پشتوانه امنیت

 

یکی از مهم‌ترین انتقاداتی که به طراحان تلگرام طلایی در کشور وارد است، این است که این پیام‌رسان یا به‌عبارت‌دیگر، ابزار دسترسی به پیام‌رسان تلگرام، نسخه‌ای کپی‌برداری شده از تلگرام اصلی است و به همین دلیل، می‌تواند چالش‌های امنیتی برای کاربران خود به ارمغان بیاورد. عده‌ای بر این باورند که به دلیل مشخص نبودن پشتوانه اصلی پیام‌رسان تلگرام طلایی، ممکن است استفاده از آن، مخاطراتی برای کاربران خود داشته باشد.

مرکز ماهر، وابسته به وزارت ارتباطات نیز، چندی پیش در مورد امنیت پایین پیام‌رسان تلگرام طلایی، ضمن هشدار در مورد امنیت پایین این پیام‌رسان، از مردم خواست که از دانلود کردن نسخه‌های غیررسمی و فرعی تلگرام، خودداری نمایند.

 

فرصت بسیار محدود است!

 

اماواگرهای واردشده به تلگرام طلایی، درنهایت واکنش دبیر شورای عالی فضای مجازی را در پی داشت. سید ابوالحسن فیروزآبادی، رئیس مرکز ملی فضای مجازی در حاشیه‌ی بازدید خود از نمایشگاه بین‌المللی الکامپ ۲۴ اعلام کرد که نسخه‌های داخلی پیام‌رسان تلگرام، نظیر هاتگرام و تلگرام طلایی تا ۱۵ شهریور فرصت دارند که به‌طور کامل بومی شوند.

 دبیر شورای عالی فضای مجازی ادامه داد: «بر اساس تقسیم‌کار انجام‌شده، طرح مرکز ملی فضای مجازی، خروج از انحصار تلگرام بود و در این رابطه، وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها نیز در زمینه‌ی عمل کردن به تکالیف خود، همکاری خوبی با مرکز ملی فضای مجازی داشته‌اند.»

فیروزآبادی با اشاره به اینکه به فیلترشکن‌ها کمکی نمی‌شود، در ادامه اعلام کرد که شرکت ارتباطات زیرساخت باید برای جلوگیری از فعالیت فیلترشکن‌ها در ایران، ایمن‌سازی شبکه‌ی مخابراتی کشور را با دقت بیشتری انجام دهد.

رئیس مرکز ملی فضای مجازی درباره‌ی کلاینت‌های داخلی تلگرام گفت: «درباره‌ی حمایت از هاتگرام و طلاگرام هم در حقیقت از همان ابتدا که سیاست خروج از انحصار تلگرام را داشتیم، برای دوران گذار پذیرفتیم که تلگرام‌های نسخه‌ی فارسی چند ماهی فعال باشند. با آخرین‌مهلتی که به آن‌ها دادیم تا ۱۵ شهریور باید به یک پیام‌رسان ۱۰۰ درصد بومی تبدیل شوند.»

فیروزآبادی در پاسخ به جایگزینی روش فیلتر تولیدکننده‌ی محتوای مجرمانه به‌جای سازنده‌ی پلتفرم اعلام کرد که این موضوع مصوبه‌ی شورای عالی فضای مجازی است و آیین‌نامه‌ی قوه‌ی قضائیه نیز در این خصوص، چند ماه پیش توسط رئیس آن قوه ابلاغ شد، ازاین‌پس شاهد مجرم‌ شناخته‌شده پلتفرم درباره‌ی محتوای مجرمانه نخواهیم بود؛ مگر آنکه صاحب پلتفرم در برابر حذف محتوای مجرمانه مقاومت کند.»

 

تلگرام طلایی یا هاتگرام، مشکل اصلی نیستند!

 

کارشناسان بر این باورند که تلگرام طلایی، مانع از مهاجرت ۷۰ درصد از کاربران تلگرام، به پیام‌رسان‌های بومی شده است. به اعتقاد این کارشناسان، آزاد گذاشتن فعالیت نسخه‌های غیررسمی تلگرام، سبب خواهد شد تمایلی در میان کاربران، به بهره‌برداری از پیام‌رسان‌های داخلی نباشد؛ اما سؤالی که باید در اینجا مطرح کرد، این است که تا چه میزان، این ادعا با واقعیت تطابق دارد و آیا صرفاً وجود تلگرام طلایی، کاربران را از بهره‌برداری از پیام‌رسان‌های بومی، منع کرده است؟

پاسخ به این سؤال، از چند منظر قابل‌بررسی است. نخستین موضوع، عدم هماهنگی دستگاه‌های مجری طرح مسدودسازی دسترسی به تلگرام در کشور است. متأسفانه همان‌طور که پیش‌ازاین نیز بیان شد، در موضوع فیلترینگ تلگرام، چنددستگی‌ها و بیان صحبت‌های متناقض سبب شد تا کاربران، نسبت به پشتوانه فیلترینگ، دچار تردید و ابهام شوند و ازاین‌رو، در مواردی، استفاده از هاتگرام یا تلگرام طلایی را به استفاده از شبکه‌های بومی، ترجیح دهند.

نکته دوم، عدم توانایی شبکه‌های پیام‌رسان بومی، در جذب مخاطبین و ایجاد بسترهایی مناسب، برای رشد اقبال عمومی به این پیام‌رسان‌ها است. کاربر یک شبکه اجتماعی، ملاک‌های متعددی را در به‌کارگیری و ترجیح یک شبکه، به نمونه‌های دیگر، مدنظر قرار می‌دهد. دارا بودن ظاهر گرافیکی زیبا و قابل‌قبول، سرعت دانلود و آپلود بالا، امکانات و ویژگی‌های متعدد و درنهایت، امکان فعالیت همه تفکرات و ایده‌های مختلف در کشور، ازجمله مواردی است که می‌تواند در روی آوردن یک گروه، به استفاده از یک پیام‌رسان، مؤثر باشد.

نگاهی به پیام‌رسان‌های داخلی، نشان می‌دهد که متأسفانه در برخی موارد، این شبکه‌ها، حتی ساده‌ترین نیازهای اولیه یک کاربر را تأمین نمی‌کنند و باید و حتی برخی نهادها و سازمان‌ها نیز، برای استفاده از پیام‌رسان‌های داخلی، در شک و ابهام هستند.

البته موضوع، حمایت‌های دولتی از این پیام‌رسان‌ها، موضوعی حائز اهمیت است و نمی‌توان از نقش نهادهای حاکمیتی در این زمینه غافل شد؛ اما باید اذعان کرد که این، همه راه و آنچه موردنیاز است نیست. پیام‌رسان‌ها باید به دنبال ارتقاء کیفیت خود باشند و درصورتی‌که نتوانند تطابق با نیازهای کاربران پیدا کنند، نمی‌توان هیچ کاربری را به بهره‌برداری اجباری از آن‌ها، وادار نمود.

درنهایت، باید به این موضوع اشاره کرد که مدیریت فضای مجازی کشور، نیازمند داشتن راهبردی واحد و هماهنگ، بین همه دستگاه‌های اجرایی و قانون‌گذار است و توسل به راهکارهای گذشته و به‌روزرسانی نشده، قطعاً نمی‌تواند همه نیازهای امروز جامعه در موضوع مدیریت فضای کشور را برطرف نماید.

 

۴۹