رفتن به محتوای اصلی
دوشنبه ۲۳ تیر ۱۳۹۹
.

دسته بندی اخبار

دسته بندی عمومی

تهدیدات ارزهای دیجیتال برای اقتصاد ایران / بومی‌سازی ارز مجازی تنها راهکار پیش‌رو

گفتگوی مشروح پاپسا با « علیرضا آل داوود»

تهدیدات ارزهای دیجیتال برای اقتصاد ایران / بومی‌سازی ارز مجازی تنها راهکار پیش‌رو

ارزهای دیجیتال، ارزهایی هستند که از رمزنگاری برای انتقال در اینترنت استفاده می کنند، رمزنگاری های ارزهای دیجیتال غیرقابل هک و پیگیری هستند.

ارزهای دیجیتال، ارزهایی هستند که از رمزنگاری برای انتقال در اینترنت استفاده می کنند، رمزنگاری های ارزهای دیجیتال غیرقابل هک و پیگیری هستند.ابتدا رمزنگاری در جنگ جهانی دوم برای انتقال پیام و فرمان های نظامی مورد استفاده قرار گرفت. در عصر دیجیتال، ریاضیات و علوم کامپیوتر برای امنیت ارتباطات، اطلاعات و انتقال پول مورد استفاده قرارگرفته اند.اولین ارز دیجیتال بیت کوین است که در سال ۲۰۰۹ ایجاد شد و اکنون پادشاه دنیای ارزهای دیجیتال است. در چند سال گذشته ارزهای دیجیتال زیادی معرفی و عرضه شده اند. در حال حاضر حدود ۹۰۰ ارز دیجیتال در بازارهای جهانی تجارت می شود. سید علیرضا آل داوود مدرس سواد رسانه‌ای و پژوهشگر فضای مجازی و رسانه در گفت‌وگو با خبرنگار سایت «پاپسا» به ابعاد مختلف ارز دیجیتال در جوامع کنونی اشاره کرد.مشروح این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید.

 

ارز دیجیتال چیست و چند مدل دارد؟

 

ارز دیجیتال به ارزهایی می‌گویند که تنها به صورت مجازی قابل استفاده اند. به عنوان مثال بیت‌کوین، لایت کوین، تتر، گرام و اتریوم برخی از این ارزها هستند. در کشور ما کلمه ارز دیجیتال معادل کلمات رمزارز یا ارزهای رمزگذاری‌شده استفاده می‌شود. این ارزها در واقع یک سری کدهای رمزنگاری شده هستند.ارزهای مجازی به دو دسته متمرکز و غیرمتمرکز تبدیل می شوند. پول های مجازی غیرمتمرکز اصطلاحا ارزهای رمزپایه یا ارزهای دیجیتال (Cryptocurrency) نامیده می شود. ارزهای مجازی متمرکز زیر نظر یک شرکت یا موسسه واسطه ای خاص فعالیت می کنند.

در زمینه ارزهای مجازی غیرمتمرکز تراکنش ها توسط پایگاه داده توزیع شده به اسم بلاک چین صورت می‌گیرد و افراد یا شرکت های خاصی مالک این ارزهای دیجیتالی نیستند.کاربران با نصب کیف پول ارز مورد نظر در رایانه یا موبایلشان تراکنش های خود را بدون واسطه و به صورت مستقیم انجام دهند. این ارزها پشتوانه ای ندارند و به صورت کاملا یکتا تبادل می شوند. به عنوان مثال بیت کوین یک ارز دیجیتال غیرمتمرکز است که بدون واسطه فعالیت می کند و واحد های آن به صورت غیرمتمرکز استخراج و توزیع می شوند و قیمت آن متغیر است.

در پول های مجازی متمرکز، ارز توسط ارزهای سنتی پشتیبانی می شود. به عنوان مثال پشتوانه پی پال، دلار است. به نوعی نمی توان گفت که پی پال یک ارز است. ارز های متمرکز توسط شرکتی خاص ارائه می شود و به عبارت دیگر کیف پول آن فقط روی یک یا چند سایت مخصوص قابل دسترسی است. همچنین کاربر برای استفاده از آن ها نیاز به ثبت نام دارد.

آیا خرید و فروش ارزهای مجازی در کشور قانونی است؟

بانک مرکزی ایران در تاریخ ۹ دی ماه ۱۳۹۶، طی اطلاعیه‌ای به کارگیری ابزار بیت کوین و سایر ارزهای مجازی در تمام مراکز پولی و مالی کشور را ممنوع اعلام کرده است. طبق این اطلاعیه هرگونه استفاده و خرید و فروش بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال در بانک‌ها، موسسات مالی و صرافی‌های دارای مجوز بانک مرکزی رسما ممنوع اعلام شد. این ممنوعیت از گذشته نیز وجود داشت اما برای آن بخشنامه رسمی صادر نشده بود. در واقع تنها بانک‌ و صرافی‌های زیر نظر بانک مرکزی از خرید و فروش بیت کوین به صورت رسمی منع شدند.

در ۲۷ آذر ماه ۱۳۹۷ سرهنگ حسین رمضانی معاون امور بین الملل و حقوقی پلیس فتا در زمینه ارز‌های رمزنگاری شده و ممنوعیت هرگونه معامله ارز‌های دیجیتال در کشور گفت: صرفا معامله و فعالیت از طریق بیت کوین در کشور ممنوع نیست و انواع ارز‌های دیجیتال و در کل مجموعه پول‌های رمزینه شامل ممنوعیت می‌شود.

در مورد استخراج ارز دیجیتال نیز ابوالحسن فیروزآبادی دبیر شورای عالی فضای مجازی طی مصاحبه‌ای در ۱۳ شهریور ماه ۱۳۹۷ گفت: دولت استخراج ارز‌های رمزنگار را به عنوان یک صنعت پذیرفته است. وی تاکید کرد: هنوز دستگاه‌های دیگر نظر خود را در این باره اعلام نکرده اند و احتیاج به همراهی آن‌ها وجود دارد.

در ۷ آذر ماه ۱۳۹۷، سعید مهدیون، معاون مرکز ملی فضای مجازی نیز در گفت‌وگویی اظهار داشت، به زودی با مصوبه‌ای که دولت با همکاری مرکز ملی فضای مجازی در دست تنظیم دارد، فعالیت استخراج‌کنندگان پول دیجیتال و صرافی‌های الکترونیکی ارز دیجیتال قانونی می‌شود.

اما در خرداد ماه سال ۹۸ خبرهای از سو استفاده برخی افراد برای راه اندازی مزارع استخراج ارزهای دیجیتال با توجه به وجود شرایط خاص در ایران مانند برق ارزان منتشر شد که با توجه به مصرف بسیار بالای برق توسط ماینرهای ارزهای دیجیتال و مشکلات برق در تابستان باید هرچه سریعتر فکری به حال این مزارع کرد.

آیا می‌توان ارزدیجیتال را به عنوان یک ظرفیت ارزآوری بیان نمود؟

برای ارزهای دیجیتال بومی شده مخصوصا آنهایی که بر مبنای قراردادهای هوشمند کار می‌کنند می‌توان آینده خوبی برای کشور متصور بود اما به دلایلی نظیر اینکه بسیاری از ارزهای دیجیتال فعلی مانند بیت کوین و اتریوم بر مبنای قوانین بین المللی فعالیت می کنند و خطر تحریم دارایی های مرتبط با ایران در آنها زیاد است، استفاده از آنان در داخل کشور ریسک بسیاری زیادی دارد.

البته در کشور ما به دلیل تحریم ها و نوسانات نرخ ارز نسبت به دلار و همچنین مبلغ متغییر خود ارز دیجیتال‌ها ممکن است افرادی که بر روی آنها سرمایه گذاری می کنند با دو بار خسارت روبرو شوند.

باید توجه داشت این فرایند تغییر ریال به دلار و دلار به ارز دیجیتال باید در صرافی انجام شود و این در حالی است که عمده صرافی ها در بازار ارز دیجیتال، تحت قوانین کشور آمریکا و قوانین وزارت بازرگانی این کشور فعالیت کرده و شرایط تحریم برای آنها وجود دارد. اگر IP ایرانی را تشخیص دهند امکان تحریم کردن حساب ایران را دارند.

این صرافی‌ها به محض آنکه متوجه IP ایرانی می شوند، قوانین تحریم برای آنها حاکم می شود و هرگونه مبادله مالی با مقصد و مبدا ایران را لغو می کنند. خطر بعدی نیز به کلاهبرداری ناشی از ناآگاهی کاربران مربوط می شود که در نهایت ضرر و زیان در حذف سرمایه بسیاری از افراد را به همراه دارد.

اما نکته ای که در این مسیر نگران کننده است و بارها در مصاحبه ها مختلف از جمله در صدا و سیما به آن پرداخته ام، کاربردهای ارز دیجیتال های بدون پشتوانه است که استقبال مردم از آنها ارزششان را بالا و پایین می آورد و نوسانات آن زیاد است. البته با توجه به اینکه این ارزها رمزگذاری اطلاعات می شوند می‌توانند منبعی برای تامین مالی تروریست ها، پولشویی، خروج ارز از کشور و تسهیل کننده جنگ اقتصادی دشمن در کشورهایی نظیر ایران باشند.

مشکلات و ایرادات وارده بر ارز دیجیتال چیست؟

البته در بسیاری از کشور ها با قوانینی نظیر KYC احراز هویت مشتری و AML قانون مقابله با پولشویی تلاش کرده اند از ایجاد بستر های جرم خیز جلوگیری کنند. البته باید توجه داشته باشیم یک خطر بسیار جدی در حوزه ارز دیجیتال‌ها برای ما وجود دارد.

در کشور ما با توجه به فراگیر بودن تلگرام و اینکه این پیام رسان قصد ایجاد و ارائه ارزدیجیتال خود با نام گرام در بستر TON را دارد نیز خطراتی احساس می شود. اگر تلگرام داخل کشور ما بتواند پیش عرضه داشته باشد باید نسبت به جمعیت بیش از ۵۰ میلیونی مخاطب آن احساس خطر جدی برای اقتصاد و شرایط اقتصادی مردم در استقبال از خرید گرام و استفاده از آن در بستر تلگرام داشته باشیم.

حتی این ارزدیجیتال تلگرام با توجه به گردانندگان صهیونیست آن می تواند به عنوان یک منبع برای تامین مالی تروریست ها و عناصر ضد انقلاب داخل کشور به حساب بیاید.

تلگرام در کشور ما بیش از ۵۰ میلیون کاربر دارد و بسیاری از کسب و کارهای ایجاد شده بر روی آن غیرمجاز و در دسته مشاغل خطرناک، غیر قانونی، نامشروع و غیر اسلامی تعریف می‌شود و حال در نظیر بگیرید تبادل مالی این کسب و کارها توسط یک ارز دیجیتال رمزنگاری شده مخفی میان این تعداد کاربر صورت گیرد، با یک محاسبه ساده در می‌یابید کشور در حوزه اقتصادی دچار هرج و مرج شده و مفاسد و گردش کالای قاچاق در کشور چند برابر می‌شود که در این صورت مردم، بزرگترین قشری هستند که متضرر خواهند شد.

باید توجه داشت با توجه به محیط رمز شده تلگرام، ارز دیجیتال این پیام رسان قابل ردگیری و نظارت نیست، مالیات بر روی آن اعمال نمی‌شود، بستر مناسب برای پولشویی و اختلاس است، هوشمندانه با شرایط اقتصادی ایران طراحی شده و به دلیل اینکه پشتوانه‌ای ندارد در صورت اراده دشمنان انقلاب اسلامی می‌تواند در کمتر از چند دقیقه تمام کسانیکه بر روی آن سرمایه‌گذاری کرده‌اند را با اعمال تحریم یا فعالیت‌های خرابکارانه به نابودی اقتصادی برساند.

نکته مهم آنجاست که ادامه شرایط موجود که بسیاری از معاملات در حوزه مسکن، خودرو و متاسفانه مفاسد مالی به بستر ارزهای دیجیتال خارجی منتقل شده است، متاسفانه شاهد تسهیل جنگ اقتصادی دشمن در کشور هستیم که باید مسئولان هرچه سریعتر نسبت به پیشگیری از آسیب های بیشتر با وضع قوانین قوی و ساماندهی فضای مجازی کشور بخصوص راه اندازی شبکه ملی اطلاعات، سامانه های احراز هویت وجلوگیری ازایجاد بستر های موازی با بانک مرکزی در کشور اقدامات جدی کنند.

ما می‌توانیم با بومی‌سازی ارز‌های دیجیتال داخل کشور و با توجه به اینکه در بستر آنها می توان قراردادهای هوشمند را تعریف کرد به سمت شفافیت، نظم، کارآفرینی و رونق تولید در فضای اقتصادی حرکت کنیم.

۴۹