رفتن به محتوای اصلی
چهارشنبه ۲۷ شهریور ۱۳۹۸
.

دسته بندی اخبار

دسته بندی عمومی

جای خالی امنیت در زندگی دیجیتال

پاپسا گزارش می‌دهد

جای خالی امنیت در زندگی دیجیتال

امروزه، همه ما به وجود حداقل یک ابزار هوشمند در زندگی خود، عادت کرده‌ایم. همه انسان‌ها، در پایین‌ترین درجه استفاده از فناوری، یک گوشی تلفن همراه دارند که در بعضی موارد، تعداد این ابزار، در کیف یا جیب عده‌ای از انسان‌ها، به چند عدد هم می‌رسد.

 در اغلب موارد، هر چه قدر میزان قابلیت‌ها و امکانات ویژه یک گوشی هوشمند، بیشتر باشد، کارایی آن، نزد عوام جامعه پایین‌تر خواهد آمد؛ چرا که ممکن است بسیاری از افراد، از کارایی‌های این نسل از گوشی‌های تلفن همراه، اصلاً اطلاع نداشته باشند.

این مسئله، قابلیت تسری به بسیاری از جوانب مختلف استفاده از تجهیزات هوشمند، در زندگی نسل جدید بشر را دارد. با گردشی هرچند کوتاه در دنیای پررمزوراز فناوری، انبوهی از امکانات و تجهیزات هوشمند را می‌توان یافت که همه و همه، با تابلوی زیبای راحت کردن زندگی انسان‌ها، به میانه میدان آمده‌اند و هرکدام از آن‌ها، تلاش می‌کنند، مخاطبین بیشتری را به سمت خود جذب نمایند. از لباس‌شویی و یخچال‌های دیجیتال و هوشمند گرفته تا خودروهای خودران و سیستم‌های امداد و نجات هوشمند، در نگاه اول، جذابیت‌های فراوانی داشته و همین جذابیت‌ها، سبب شده است تا انسان‌ها، از ویژگی‌های دیگر آن، غافل شوند.

بزرگ‌ترین مشکلی که ما، هم‌اکنون پیش روی خود می‌بینیم، حرکت شتابان یا به بیانی بهتر، شتاب‌زده به سمت بهره‌گیری از ابزارآلات هوشمند است، به‌نحوی‌که صنایع مختلف دررسیدن به آن، تلاش می‌کنند تا گوی رقابت را از شرکای خود بربایند.

متأسفانه در بسیاری از موارد، نه‌تنها نکات امنیتی لازم موردتوجه قرار نمی‌گیرند، بلکه حتی در برخی زمینه‌ها، کسانی که به سمت استفاده از این نکات حرکت می‌کنند، مورد شماتت نیز قرار می‌گیرند. عده‌ای معتقدند بهره‌گیری از فاکتورهای امنیتی، سبب کندی در روند توسعه هوشمند سازی و تجهیزات آن است و نمی‌توان انقدر به این موضوع اهمیت داد. عده‌ای دیگر نیز بر این باورند که تأمین کامل امنیت در این نسل از ابزار و لوازم، هزینه بسیار بالایی دارد که لحاظ کردن آن‌ها در ساخت و تولید ابزار هوشمند، سبب می‌شود تا قیمت تمام‌شده یک محصول، بالا برود و مشتری، دیگر تمایلی به استفاده از آن نداشته باشد.

در این میان، این مردم و کاربران هستند که به دلایل مختلف، قربانی بزرگ تهدیدات و چالش‌هایی هستند که در برابر امنیت زندگی‌شان قرار خواهد گرفت. کسانی که بی‌خبر از همه تهدیدات مقابلشان در زمینه بهره‌گیری از یک تجهیز هوشمند، تنها به فرصت‌های استفاده از آن می‌اندیشند و البته نمی‌توان آن‌ها را در این زمینه مقصر جلوه داد؛ چرا که اساساً آموزشی در این باب ندیده‌اند و نیاز دارند تا مسئولین و متولیان امر، بیش از گذشته با آن‌ها در این زمینه صحبت کنند.

 

هنوز الگویی واحد از هوشمند سازی در کشور وجود ندارد!

 

به باور بسیاری از کارشناسان، نه‌تنها ایران، بلکه حتی کل جهان نیز همچنان به الگوی مشخصی از هوشمند سازی نرسیده‌اند؛ یعنی در حقیقت نقشه راه کاملی برای این موضوع وجود ندارد و فقط نمونه‌های ایجادشده، به‌صورت مصداقی و موضعی، گام‌هایی در این زمینه محسوب می‌شوند. تعریف پذیرفته شده‌ای در سطح جهانی از شهر هوشمند وجود ندارد و معنای آن از فردی به فرد دیگر ممکن است با تغییراتی مواجه شود.

 بنابراین، تصور از شهر هوشمند از شهر به شهر و کشور به کشور، بسته به سطح توسعه، تمایل به تغییر و اصلاح، منابع و آرزوهای ساکنان شهر متفاوت است و این بدان معنی است که یک شهر هوشمند در هند با یک شهر هوشمند در اروپا معنای متفاوتی دارد. حتی در هند هم روش واحدی برای تعریف شهر هوشمند وجود ندارد و ممکن است شهرهای مختلف آن، بنا به نیاز هرروز خود، تعریف متفاوتی از این مسئله، ارائه دهند.

نکته نگران‌کننده این ماجرا، آن است که در بسیاری از موارد، یک محصول مشخص، بعد از تولید و حتی بعدازاینکه سال‌ها در یک زمینه به‌کارگیری شد، به آزمایش گاه فرستاده می‌شود و در مورد سنجش امنیتی آن، تصمیم‌گیری می‌شود. بسیاری از انتقادات به نهادهای نظارتی و امنیتی، از همین مسئله ناشی می‌شود که چرا فیلترهای امنیتی، پیش از مرحله تولید و حتی در مرحله تحقیقات، قرار ندارد و قبل از آنکه برخی محصولات، چالش‌های متعددی را در برابر امنیت یک کشور یا یک زیرساخت قرار دهند، برای پیش‌بینی و برطرف ساختن آن، فکری نمی‌شود.

هوشمند سازی، تمام جنبه‌های مختلف زندگی بشر را در بر می‌گیرد و قرار است تا سال‌های آینده، جایگزین بخش عمده‌ای از مدیران انسانی شود. توسعه شهری بر اساس سند شهر هوشمند، زیرساخت‌های گسترده‌ای را طلب می‌کند و قطعاً هزینه بالایی نیز باید به این موضوع اختصاص پیدا کند. رشد جمعیت و سخت‌تر شدن کنترل ابر شهرها، نیاز انسان به بهره‌گیری از این ساخته بشری را بیش‌ازپیش می‌کند و فرار از کاربرد آن، امکان‌پذیر نیست، اما نه هر کاربردی و نه هر ابزاری.

 

تجهیزات هوشمند، چه نقشی در آینده جهان خواهند داشت؟

توسعه نامتوازن شهرها در برابر روستاها، سبب شده است تا در بسیاری از موارد، هرج‌ومرج و از بین رفتن امکانات، جای خود را به نظم و کاهش هزینه‌های زندگی بدهند. درواقع شهرنشینی، علی‌رغم آنکه دستاوردهای بزرگی برای زندگی بشری داشته است، از سوی دیگر، سبب شده تا شهرها، کارایی و توانمندی لازم، برای بهره‌مندی انسان‌ها از خدمات زندگی را نداشته باشند.

هوشمندتر شدن شهرها در اصل گامی به‌سوی ارتقای سطح خدمات شهری، دسترسی آسان به انرژی پاک، حمل‌ونقل و سفر ایمن و کم‌هزینه است. مؤلفه‌هایی که می‌توان آن را بخشی از تعهدات شهرهای مدرن برای ایجاد زندگی باکیفیت مناسب برای شهروندان دانست.

تعامل آسان اجزا در سطوح شهری، دسترسی به وسایل الکترونیک محور و الکتریسیته و درنهایت استفاده از فناوری اطلاعات برای جمع‌آوری داده‌ها را می‌توان از مزایایی توجه به استانداردهایی دانست که شکل‌گیری این نگرش، شتاب دستیابی به شهر هوشمند را دوچندان می‌کند.

با در نظر گرفتن مواردی که در بالا مطرح شد، بنابراین می‌توان به این نتیجه رسید که باید در ابتدا به بررسی کامل شهر هوشمند و یافتن معایب و مزایای آن پرداخت. در این صورت، امکان دسته‌بندی و طبقه‌بندی جنبه‌های مثبت و منفی آن، وجود خواهد داشت. در چنین شرایطی، به‌راحتی می‌توان به این موضوع فکر کرد که آیا ما، نیاز به شهر هوشمند داریم یا رفتن به سمت آن، فعلاً به صلاح نیست.

برخی بر این باورند که رفتن به سمت بهره‌گیری از امکانات هوشمند نیازمند داشتن چندین زیرساخت اساسی است که می‌توان آن‌ها را بدین شرح، عنوان کرد:

۱-بررسی موشکافانه و جزئی المان‌های هوشمند سازی و تهیه سند راهبردی دستیابی به شهر هوشمند. در این صورت، سیاست‌گذاری برای رسیدن به یک هدف والا، کار چندان سختی به نظر نمی‌رسد. در حقیقت، موضوع تحقیق و توسعه، یکی از اصلی‌ترین مواردی است که باید همواره در موضوع هوشمند سازی، به دنبال بهره‌گیری از آن بود و در صورت تعطیل کردن موضوع تحقیق و توسعه در مبحث تجهیزات هوشمند، ب زودی زود، تبدیل به یک واردکننده مطلق می‌شویم.

۲-استفاده از سیاست‌های نظارتی مناسب و دقیق و به‌کارگیری ابزارهای سنجش مناسب امکانات، ظرفیت‌ها و تهدیدات. بهره‌گیری از امکانات نظارتی ضعیف، سبب خواهد کالاهای بی‌کیفیت، جای کالاهای باکیفیت در موضوع هوشمند سازی را گرفته و به همین دلیل، کل پرونده در یک نظر، مختومه اعلام شود.

۳-محققان داخلی ما، همواره این را ثابت کرده‌اند که حتی اگر بنا به هر دلیلی، امکان ساخت یک ابزار یا تجهیز فوق‌العاده پیشرفته را نداشته باشند، از این قابلیت برخوردار هستند که یک موضوع را به‌خوبی بفهمند. این انتظار از کلیه کسانی که در زمینه واردکردن یک فناوری به کشور در تلاش هستند می‌رود که پیش از اقدام برای خرید و وارد یک کردن یک محصول فناورانه به کشور، آن را به دست متخصصان توانمند داخلی سپرده تا به‌صورت کلی موردبررسی قرار گیرد. کمترین امکان این کار، برنامه‌ریزی مناسب برای بهره‌گیری هر چه‌بهتر از یک امکانات و داشتن زمان کافی برای مقابله با چالش‌های آن است.

۴-درنهایت، باید بار دیگر، بر موضوع تلاش برای بومی‌سازی یک محصول در حد توان، تأکید کرد. موضوعات مختلفی در کشور ازجمله موضوع هوشمند سازی و توسعه شهری بر مبنای استفاده از تجهیزات هوشمند وجود دارند که امکان بومی‌سازی و به‌کارگیری آن توسط نیروهای توانمند داخلی وجود دارد و متأسفانه در سال‌های اخیر، از آن غافل شده‌ایم. شاید بازنگری در سند توسعه علم در کشور، بتواند تا حد زیادی این چالش را برطرف کرده و فضا را برای فعالیت متخصصان کشور باز کند. استفاده از زیرساخت‌های تولید داخل، یعنی ایجاد یک حصار محکم در اطراف امنیت ملی کشور و این، معنایی جز تضمین آینده، سرمایه و اقتصاد جمهوری اسلامی ایران نخواهد داشت.

 

۴۹