رفتن به محتوای اصلی
پنجشنبه ۲۸ شهریور ۱۳۹۸
.

دسته بندی اخبار

دسته بندی عمومی

دگرگونی جهانی با جهان ارزهای دیجیتال

رمز‌ارز‌ها؛ فرصت یا تهدید؟!

دگرگونی جهانی با جهان ارزهای دیجیتال

ارز رمزنگاری شده یا cryptocurrency یک ارز دیجیتال است که از رمزنگاری برای ارتقاء امنیت، حذف واسطه‌ها و ناشناس بودن استفاده می‌کند

در اقتصاد جهانی شده امروز فناوری‌های نوین به طور اعم و علم رمزنگاری یا کریپتولوژی به طور خاص تغییرات اساسی را در ساختار اقتصاد جهانی ایجاد کرده‌اند که از جمله پردامنه‌ترین این تاثیرات ظهور پدیده‌ای بنام ارزهای مجازی بوده است.  

ارز رمزنگاری شده یا cryptocurrency یک ارز دیجیتال است که از رمزنگاری برای ارتقاء امنیت، حذف واسطه‌ها و ناشناس بودن استفاده می‌کند. ایدۀ پول‌های دیجیتال به تحقیقات دیوید چام  و استفان برندز در سال ۱۹۸۳  باز می‌گردد. محقق دیگری بنام ادام بک الگوریتم درهم‌سازی (هش) را توسعه داد اما ویدای پروتکل پول رمزگذاری شده را پیشنهاد نمود. ویدای مفهوم پول مجازی را به معنای دولت‌های رمزگذاری شده اولین‌بار در سال ۱۹۹۸ در تارنمای شخصی خود به عنوان ایدهای جهت تسهیل امور مالی و ایجاد پولی بدون حضور واسطه¬ها طرح نمود. بیت‌کوین اولین و محبوترین و رایج‌ترین عضو این خانواده است که شالوده اصلی آن در سال ۲۰۰۸ ریخته شد و در سال ۲۰۰۹ به عنوان یک نمونه موفق ارائه شد. تغییرات مکرر بازارهای جهانی روز‌به‌روز بر تقاضای این ارز مجازی افزود. با استفاده از ارزهای رمزنگاری شده کاربران قادرند تبادلات خود را به‌صورت دیجیتال و بدون واسط و شخص ثالت انجام دهند. کاربران با کمک شبکه‌ای از کامپیوترها تراکنش‌ها را انجام می‌دهند آنها می‌توانند هش‌ها (hash) را به مانند ارزهای فیزیکی مبادله کنند. هش، یک فرمول ریاضی تصادفی و پیچیده است که در فرآیند تائید بلاک‌های داده تراکنش استفاده می شود. هنگامی که استخراج‌کننده، هش مناسب را در یک بلاک محاسبه می‌کند، کوین‌ها و یک درصد از هزینه‌های تراکنش که در آن بلاک تعبیه شده، به عنوان پاداش به او تعلق می‌گیرد. یکی از اصول این‌گونه ارزها اینست که تعداد معدوی بیت‌کوین تولید می‌شود که این امر باعث بالا رفتن ارزش آن می‌شود چرا که هرچیزی هرچند باارزش اگر به وفور موجود باشد بی‌ارزش می‌شود. ارزش بیت‌کوین از آنجا ناشی می‌شود که کاربران آن اعتقاد دارند که می‌توانند هرجای دیگری آن را به‌عنوان پول برای خرید چیزی پرداخت کنند. در واقع بیت‌کوین مانند فلزات گران‌بها از جمله طلا ارزش ذاتی ندارد چرا که نمی‌تواند برای ساخت اشیاء مورد استفاده قرار گیرد بلکه ارزش آن ناشی از اعتماد و پذیرش است. آنچه که واقعیت است اینکه سیستم‌های حقوقی و مالی فعلی برای تکنولوژی‌هایی مانند ارزهای دیجیتال سازماندهی نشده‌اند و چنانچه ارزهای رمزپایه به فرم اصلی تراکنش‌ها در بازارهای جهانی تبدیل شوند تمامی آن ساختارها باید اصلاح شوند به همین دلیل است که برخی ارزهای رمزنگاری شده را یک عامل مخرب سیستم مالی جهانی قلمداد می‌کنند. استفاده از بیت‌کوین روز به روز در حال گسترش است و فراوانی تراکنش‌ها حکایت از این امر دارد. شرایط بیت‌کوین را می‌توان به مثلث آتش تشبیه کرد همانطور که آتش به سوخت، اکسیژن و گرما نیاز دارد. بیت‌کوین به پذیرش کاربران، پذیرش فروشندگان و نوآوری برای شعله‌ور شدن نیاز دارد.

پول مجازی هیچ سرویس‌دهندۀ مرکزی یا مؤسسه مالی برای کنترل نقل و انتقال ندارد؛ چون همه چیز بر ارتباطات نظیر‌به‌نظیر بنا شده است. این ماهیت، پدیده‌ای است که دولت‌ها نمیتوانند آن را دستکاری کنند و بانک‌ها نمی‌توانند ارزش آن را کم یا زیاد نمایند. در بیت‌کوین تمام تراکنش‌ها در یک دفتر کل نوشته می‌شوند. این دفتر کاملا شفاف است و در اختیار همگان قرار دارد و هر فردی در هر زمانی می‌تواند تمام تراکنش‌های بیت‌کوین را ردیابی کند. به این دفتر همگانی که بلاک‌چین گفته می‌شود اسامی به صورت حروف و اعداد هستند و توسط همه اعضا به‌روز‌رسانی می‌شود.  

احساس نیاز به پول مجازی از آنجا آغاز شد که برخی فعالیت‌های اینترنتی دارای ارزش اقتصادی شدند. در واقع در دهه ۹۰ میلادی اینترنت به یک فرصت سرمایه‌گذاری تمام‌عیار و پروسعت تبدیل شد. افزایش درآمد خیره‌کننده یاهو یک نمونه کامل از این امر است. می‌توان گفت همین فرصت و رشد در ادامه برای دنیای بلاک‌چین اتفاق افتاد. بلاکچین به عنوان پایگاه داده به اشتراک گذاشته شده به عرصه‌ای برای ظهور ارز مجازی از جمله بیت‌کوین و اتریوم تبدیل شد. اتریوم که سال ۲۰۱۵ توسط یک جوان روس ارائه شد برای اجرای کدهای برنامه‌نویسی برنامه‌های غیرمتمرکز طراحی شده است. امروز بیت‌کوین و اتریوم دروازه ورود به جهان رمزنگاری شده هستند و بسیاری از شرکت‌ها فقط با این دو ارز مجازی کار می‌کنند اگرچه ژاپن نیز تلاش می‌کند تا ارز مجازی جی‌کوین(j coin) را تا المپیک ۲۰۲۰ آماده و ارائه کند. امروزه شرکت‌ها‌ی بزرگ به این نکته واقفند که عصر تکیه بر ارائه چند بروشور و داشتن یک وب‌سایت سپری شده است. آنها به منظور جذب مشتریان و افزایش دارایی‌ها باید فلسفه تکنولوژی بلاک‌چین را بیاموزند و ساختار اداری و حقوقی خود را متناسب با آن اصلاح کنند و تخصص‌های لازم و نقشه راه مطلوب در این زمینه داشته باشند. در بازار ۷۳ تریلیون دلاری سهام در جهان ارزهای مجازی تنها ۰.۵۸ درصد ارزش بازار سهام جهانی را به خود اختصاص داده است اما نباید فراموش کنیم که بیت‌کوین در سال ۲۰۰۹ و اتریوم در سال ۲۰۱۵ ایجاد شده و فناوری بلاکچین هنوز در دوران کودکی خود به سر می‌برد. ارزش بازار بیت‌کوین هنوز ۲۸۶ میلیارد دلار و اتریوم به عنوان دومین ارز متداول این بازار تنها ۷۸میلیارد دلار است. ریپل نیز به عنوان عضو دیگری از این خانواده که یکی از ارزانترین پردازش‌کننده تراکنشهاست و در هر ثانیه ۱۵۰۰ تراکنش را پردازش می‌کند فعلا ۳۰ میلیارد دلار بازار دارد. تخمین‌ها از وجود ۳ تا ۵ میلیون کاربر ارزهای رمزگذاری شده یا کریپتوکورنسی‌ها حکایت دارد که این عدد تنها ۱۴درصد ۲.۱ میلیارد نفر افراد بزرگسالی می‌شود که به اینترنت دسترسی دارند. بنابراین می‌توان وسعت بزرگتری را برای این بازار متصور شد. بدیهی است که برای شمول یافتن و گسترش این بازار بسیاری از قوانین و مقررات بایستی اصلاح شوند چرا که برخی قوانین و مقررات نوآوری را خفه می‌کنند. علاوه بر این بازار ارزهای مجازی هنوز توسط بانک‌ها و موسسات مالی بزرگ جهان پشتیبانی نمی‌شوند. اخیرا شرکت خدمات مالی و بانکداری جی‌پی‌مورگان‌ چیس به عنوان بزرگترین بانک ایالات متحده اعلام کرده که قصد دارد معاملات بیت‌کوین را در بورس اوراق بهادار شیکاگو ارائه کند. واضح است که اگر موسسات مالی بزرگ به سمت بازار ارزهای رمزگذاری‌شده حرکت کنند عامه مردم را نیز به این امر ترغیب خواهند کرد. امروزه رویاپردازی نسبت به آینده ارزهای مجازی یا رمز‌گذاری شده همچنان ادامه دارد. آنها مزایایی مانند آزادی در پرداخت و  دسترسی بین‌المللی، هزینه معاملاتی پایین، سرعت بالا در انقالات بین‌المللی و فرا‌مرزی، عدم خلق بی‌رویه پول و کنترل تورم عدم توانایی دولت‌ها در مصادره کردن و بلوکه کردن و امکان رهگیری و شفافیت می‌باشند و البته تهدیدهایی مانند نوسان قیمتی و بی‌ثباتی، فقدان قوانین و مقررات مشخص، معلوم نبودن هویت واقعی فرستنده و گیرنده، امکان فرار مالیاتی و پولشویی و مسائل امنیتی را نیز در پی دارند. با این اوصاف کشورهای مختلف رویکردهای متفاوتی نسبت به این قضیه دارند برخی ارزهای مجازی را پذیرفته‌اند برخی آنها را غیر‌قانونی اعلام کرده‌اند و در کشور ما نیز فعلا رویکرد مشخص و دقیقی نسبت به این ارزها وجود ندارد. به نظر می‌رسد با توجه به شرایط تحریمی کشور می توان اندکی جدی‌تر به موضوع ارزهای مجازی اندیشید و با مطالعه دقیق و شناخت مزایا و معایب آنها و فهم سازوکار به‌کارگیری آنها در اقتصاد، چشم‌انداز روشن‌تری از این نوع ارزها به‌دست آورد و چه بسا بتوانند در این شرایط گرهی از پای اقتصاد کشور باز کنند.

 

۴۹