رفتن به محتوای اصلی
چهارشنبه ۲۷ شهریور ۱۳۹۸
.

دسته بندی اخبار

دسته بندی عمومی

چالش‌های زندگی در عصر دیجیتال

سایبر واقعیتی مجازی

چالش‌های زندگی در عصر دیجیتال

در سال ۲۰۱۸ تعداد کاربران رسانه ‌های اجتماعی با نرخ رشد ۱۳درصد به ۳.۱۹۶ میلیارد نفر رسیده است.

 •اینترنت ستون فقرات دنیایی دیجیتال پایه و اساس بسیاری از فعالیت های اقتصادی و پیشران قدرتمند نوآوری رشد اقتصادی و رفاه اجتماعی به شمار می رود

 

 

ما در عصر شتابناک، عجول و دائم در تحول دیجیتال به سر می بریم. هم اکنون ۴.۰۲۱ میلیارد نفر از مردم جهان از اینترنت استفاده می کنند و این روند با  نرخ رشد ۷درصد در تداوم است. در سال ۲۰۱۸ تعداد کاربران رسانه ‌های اجتماعی با نرخ رشد ۱۳درصد به ۳.۱۹۶ میلیارد نفر رسیده است. کاربران گوشی های تلفن همراه با نرخ رشد سالانه ۴درصد از مرز ۵ میلیارد نفر عبور کرده اند. نفوذ تلفن همراه در جهان به ۶۸ درصد رسیده است و فراتر میزان شهرنشینی در جهان است. شمال، غرب و جنوب اروپا و آمریکای شمالی بالاترین میزان نفوذ اینترنت را دارند بطوری که ۷۴ تا ۹۴ درصد جمعیت مناطق مذکور کاربر اینترنت هستند. کشورهای بسیاری در حال تکاپو هستند تا از این قافله عقب نمانند به عنوان نمونه بیشترین میزان رشد استفاده از رسانه‌هایی اجتماعی در سال ۲۰۱۷ مربوط به کشور عربستان بوده است.

 اینترنت ستون فقرات دنیایی دیجیتال پایه و اساس بسیاری از فعالیت های اقتصادی و پیشران قدرتمند نوآوری رشد اقتصادی و رفاه اجتماعی به شمار می رود و رسانه های اجتماعی تجلی واقعی نفوذ اینترنت هستند. شبکه فیسبوک با بیش از ۲ میلیارد نفر کاربر متداول‌ترین شبکه اجتماعی با بالاترین میزان رشد است. در رده‌های بعدی رسانه‌های اجتماعی یوتیوب، واتساپ، فیسبوک مسنجر، وی چت، کیوکیو، اینستاگرام، تامبلر، کیوزون، سینا وبیو، توئیتر، اسکایپ، لینکدین، وایبر، اسنپ چت، لاین و پینترست قرار دارند. آنچه که مشخص است اینست که اینترنت و مشخصا رسانه‌های اجتماعی علی رغم فرصت‌های بی نظیری که ایجاد می‌کنند تهدیدهای فزاینده‌ای نیز به‌همراه خود دارند. واقعیت اینست که در عصر داروینسیم دیجیتال کمپانی‌های بزرگ مسئله و راه‌حل را به شکل عجیبی به‌صورت همزمان ارائه می‌کنند. گاه و بیگاه اطلاعات کاربران در معرض دستبرد و تاراج قرار می گیرد. کشورها به اطلاعات همدیگر هجوم می‌برند و یک جنگ بی‌قاعده در این حوزه در جریان است. 

طبق گزارش بلومبرگ در سال ۲۰۱۴ بیش از چند میلیارد پرونده شخصی در اینترنت مورد دستبرد قرار گرفته است که یک رکورد در این زمینه محسوب می شود. واقعیت اینست که طراحان شبکه‌های اجتماعی، متاسفانه معماری این شبکه‌ها را به گونه‌ای سازماندهی می‌کنند که امکان دسترسی به اطلاعات کاربران برای مقاصد گوناگون میسر است چرا که قسمت زیادی از سود خود را از محل فروش داده‌ها و اطلاعات کسب می‌کنند. بعد از آنکه ناامنی در فضای دیجیتال نمود پیدا کرد آنگاه پروکسی‌ها و فیلتر شکن‌ها و سایرر ابزارهای امنیتی را طراحی کرده و به فروش می‌رسانند. طبق تخمین موسسه گارتنر امنیت داده‌ها واطلاعات در سال ۲۰۱۷ ،۸۶.۴ میلیارد دلار بوده است که در سال ۲۰۱۸ این مبلغ به ۹۳ میلیارد دلار خواهد رسید. در واقع از طریق ایجاد ناامنی در فضای مجازی استارت احداث یک بازار نزدیک به ۱۰۰ میلیارد دلاری را می‌زنند. استفاده از vpn‌ها نیز مسائل و مشکلات خود را دارد. زمانی که ما به vpn وصل می‌شویم ارائه‌دهنده آن در واقع نقش ارائه‌دهنده سرویس اینترنتی به ما را دارد و به تمامی اطلاعات ما دسترسی پیدا می‌کند. به همین دلیل است که امروزه بسیاری از کشورها دسترسی به vpn را محدود می‌کنند.

 به عنوان نمونه در سال گذشته چین از  شرکت اپل درخواست کرد که vpn را از دسترس چینی‌ها خارج کند. اینترنت اساساً برای باز بودن و دسترس پذیری ساخته شده و ماهیتی باز دارد اما اصطلاح اینترنت باز برای افراد مختلف در مکان‌های مختلف معنای متفاوتی دارد. آزادی اینترنت نیز بدون تردید حد و مرزی دارد. ابعاد آزادی آن را عوامل فنی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و محیط قانونی تعیین می‌کند. در واقع می‌توان گفت دو نیروی متضاد در دنیای اینترنت وجود دارد که یکی جهانی‌سازی، باز بودن و بی‌کرانگی است و دیگری محلی‌گرایی کنترل و تقسیم شدن دامنه دیجیتالی است. سوال اساسی برای سیاست‌گذاران آن است که چگونه می‌توان بین این دو بعد تعادل برقرار کرد. در مورد شبکه‌های اجتماعی نیز این موضوع صادق است.

شبکه‌های اجتماعی نیز نمی‌توانند مطلقا باز یا بسته باشند.کاربران به طور مستمر اطلاعات شخصی خود را در شبکه‌های اجتماعی آنلاین  بارگذاری می‌کنند و این اطلاعات ذی‌قیمت توسط مالکان آن شبکه‌ها ذخیره می‌شوند. بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی تصویر، مشخصات واقعی، شماره تلفن و آدرس خود را در این شبکه‌ها ذخیره می‌کنند که این اطلاعات بستر مناسبی برای وقوع هرگونه جرم سایبری است. بومی سازی شبکه‌های اجتماعی موضوعی بسیار مهم است که به هیچ وجه در تناقض با وجه جهانی آن نیست بلکه تلاشی است برای ایجاد موازنه و تعادل در جهانی‌شدن شبکه‌های اجتماعی. انحصار در ساخت و سازماندهی شبکه‌های اجتماعی و سوء‌استفاده‌های متعدد از آنها باعث شده است کشورهای مختلف برای راه‌اندازی شبکه‌های اجتماعی بومی اقدام کنند. مثال جالب توجه در این زمینه کشور چین است. شبکه‌ها و رسانه‌هایی مانند فیسبوک، توئیتر، یوتیوب یا دیگر رسانه‌های اجتماعی غربی در چین جایگاهی ندارند و هر فرد یا شرکتی که بخواهد در چین به کسب و کار بپردازد می‌داند که آنها نسخه داخلی این نرم‌افزارها از جمله وی چت، سیناوبیو(توئیتر چینی)، کیو‌کیو(متداولترین و محبوبترین پیام‌رسان) تودو یوکو(یوتیوب چینی) بایدوتیبا، دوبان، ژیهو، میتوان، مومو می‌باشند. چینی‌ها از برنامه WeChat برای رزرو رستوران، رزرو پرواز، سرمایه‌گذاری، خرید، پرداخت صورتحساب، تاکسی‌ها، انتقال پول و ... استفاده می‌کنند. در روسیه نیز وضع همین‌گونه است. در سال ۲۰۱۷ در این کشور ۴۷ درصد مردم حساب کاربری فعال در شبکه‌های اجتماعی داشته‌اند که بعد از یوتیوب، پرنفوذترین و محبوب‌ترین شبکه اجتماعی وی‌کی (VKontakte) است. این شبکه اجتماعی در بین مردم روسیه، اوکراین، قزاقستان، مولداوی، بلاروس بسیار محبوب است و در سال ۲۰۰۶ میلادی در روسیه  بنیان‌گذاری شده است. در رتبه بعدی پرکاربرترین شبکه‌های اجتماعی در روسیه باز هم یک پیام‌رسان روسی بنام  odnoklassniki بالاتر از فیسبوک و اسکایپ و گوگل‌پلاس قرار دارد. در بسیاری از کشورهای اروپایی و به‌خصوص اروپای شرقی نیز وضع به همین منوال است و ترجیح آنها استفاده از شبکه‌های اجتماعی داخلی است. آنها بازار ارزشمند داده‌ها و اطلاعات خود را بدون بها در اختیار شبکه‌های اجتماعی بیگانه قرار نمی‌دهند چرا که به خوبی هم از وضعیت اقتصاد اطلاعات آگاهی دارند و هم فنون جنگ نرم و دستبرد به اطلاعات را می‌شناسند. این الگو می‌تواند و می‌بایست در کشور ما نیز به گونه‌ای فرهنگ سازی و نهادینه شود. اکنون یک باور غلط وجود دارد که فیلتر‌کردن یک پیام‌رسان خارجی با جریان آزاد اطلاعات منافات دارد و به نوعی محدود کردن مردم است اما حقیقت اینست که اکثر کشورها این مسیر را آگاهانه و عامدانه طی کرده‌اند و ما نیز می‌توانیم با اعتماد به شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌های داخلی هم از مزایای اقتصادی آن بهره‌مند شویم و هم در کارزار فضای مجازی بدون سلاح و سپر نباشیم.

 

۴۹