رفتن به محتوای اصلی
شنبه ۲۷ مهر ۱۳۹۸
.

دسته بندی اخبار

دسته بندی عمومی

گام‌هایی به‌سوی افق «تاب‌آوری سایبری»

علیرضا مقصودی؛ معاون فرهنگی و اطلاع‌رسانی قرارگاه پدافند سایبری کشور

گام‌هایی به‌سوی افق «تاب‌آوری سایبری»

تاب‌آوری یا به تعریف دیگر انعطاف‌پذیری، یک معنی بارز و مشخص دارد و آن، افزایش آستانه تحمل در برابر چالش‌ها و مشکلات، بدون شکست است.

 

تاب‌آوری یا به تعریف دیگر انعطاف‌پذیری، یک معنی بارز و مشخص دارد و آن، افزایش آستانه تحمل در برابر چالش‌ها و مشکلات، بدون شکست است. شاید در جایگاه‌های مختلف، بتوان تعاریف متفاوتی برای این موضوع بیان کرد. به‌عنوان‌مثال، تاب‌آوری اجتماعی، تاب‌آوری روانی، تاب‌آوری اقتصادی و امثالهم، معانی گوناگونی است که می‌توان برای تاب‌آوری بیان نمود، اما درنهایت، همه آن‌ها به یک نقطه معطوف می‌شوند و آن، افزایش استقامت و ایستادگی است.

بشر همواره در پی یادگیری است و بر اساس همین یادگیری است که می‌تواند در برابر حوادث و رویدادهای گوناگون، ظرفیت خود را افزایش داده و ایستادگی کند. یکی از جدیدترین واژه‌هایی که به‌تازگی در پی ‌واژه تاب‌آوری مورداستفاده قرار می‌گیرد، واژه سایبری است. به‌بیان‌دیگر، تاب‌آوری سایبری، نه‌تنها یک واژه جدید، بلکه یک فرهنگ تازه است.

فضای سایبری، فضایی جدا از محیطی که هم‌اکنون ما در آن زندگی می‌کنیم نیست و اجزاء زندگی ما، با همه اجزاء فضای سایبری، درهم‌تنیده شده‌اند. همین مسئله سبب شده است شناسایی تهدیدات و خطراتی که متوجه زندگی انسان‌ها می‌شود، با دشواری‌های فراوانی همراه باشد و هزینه و زمان بسیاری را نیز طلب کند.

یکی از مهم‌ترین نکاتی که باید به آن توجه داشت، افزایش آمادگی در برابر تهدیدات سایبری و فراهم آوردن امکاناتی است که در صورت بروز حمله به یک سامانه زیرساختی، بتوان در سریع‌ترین زمان ممکن، آن را به حالت عملیاتی بازگرداند. به‌عبارت‌دیگر، افزایش تاب‌آوری سایبری، سبب خواهد شد که حتی در صورت دست‌درازی دشمن به زیرساخت‌های مهم و حیاتی ما، بتوانیم بدون از دست دادن روال عادی زندگی و با کمترین تنش، ضمن دفع حمله صورت گرفته، از اثرات ثانویه آن نیز بکاهیم.

در چنین حالتی و برای رسیدن به این هدف، مهم‌ترین مسئله، شناسایی سرمایه‌های در تهدید و اولویت‌بندی آن‌ها در زمینه امن‌سازی است. بدین منظور، باید تیم‌های امنیتی نسبت به شناسایی انگیزه‌های احتمالی دشمن، برای حمله به یک هدف خاص، اقدام کنند. البته گهگاه، حملات سایبری از ناشناخته‌ترین مسیر ممکن صورت پذیرفته و این مسئله، هوشیاری مسئولان امنیت سایبری را طلب می‌کند. در روزگار امروز، زیرساخت‌های ارتباطی، مهم‌ترین بخش از فضای سایبری است که وظیفه تأمین ارتباطات در مقیاس داخلی و بین‌المللی را برعهده دارد و حفظ آن در شرایط کنونی جهان، به‌منزله در اختیار داشتن برگ برنده خواهد بود. از دست رفتن ارتباطات و قطع آن، حتی اگر به‌صورت مقطعی باشد، سبب بروز بحران‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و غیره می‌شود.

مدیریت امن و تاب‌آور به سازمان‌ها و شرکت‌های مختلف، این امکان را می‌دهد که در مقابله با حملات سایبری بتواند نقش انعطاف‌پذیر، مقاوم و انعطاف‌پذیر را ایفا کنند. درنهایت، باید به این نکته اشاره کرد که افزایش تاب‌آوری، مستلزم رعایت اصول دقیق تأمین امنیت و در اصلی‌ترین جنبه خود، آموزش صحیح است. تأمین امنیت زیرساخت‌ها در برابر حملات سایبری و افزایش انعطاف‌پذیری آن‌ها در این زمینه، حافظ ارکان امنیت ملی کشور در سال‌های پیش‌رو خواهد بود.

 

۴۹